Imposant kappenensemble in historische kleuren

Onderzoek en interpretatie

De imposante perron- en sporenkappen van station Den Haag Hollands Spoor hebben hun historische kleuren teruggekregen. In opdracht van ProRail heeft Ruland Architecten samen met 4Infra het historisch kleuronderzoek van Stichting Restauratie Atelier Limburg begeleid en uitgewerkt. 

Enkele proefvlakken zijn opgezet en samen met de betrokken partijen en vergunningsverlener beoordeeld. Met het terugbrengen van de historische kleuren wordt invulling gegeven aan het Kader Ruimtelijke Kwaliteit en het palet van Margadant teruggebracht.

De perron- en sporenkappen van station Den Haag Hollands Spoor kennen een gelaagde geschiedenis. Zo begon men in 1888 als eerste station in Nederland met de bouw van een talud voor het middenperron. De sporenkappen tussen en naast de perrongebouwen zijn dan ook de oudste delen. Toen dit af was, de trein over het talud kon rijden en men aangenaam kon wachten in de wachtkamers in de perrongebouwen, werd het oude hoofdgebouw afgebroken en het huidige hoofdgebouw gebouwd.

Hierna volgde de kap aan het hoofdgebouw boven het eerste perron en de rijtuigenkap aan het plein waarin delen werden hergebruikt van de oude perronkap. In 1907 werd het eerste perron uitgebreid met de kleinere kap aan de Delftse zijde en het gehele ensemble – zo bleek uit onderzoek – opnieuw geschilderd. In 1976 werd het station uitgebreid met het derde perron met een overkapping van Van der Gaast.

In de periodes ertussen is het kappenensemble uitgebreid, aangereden, (eenmaal door een trein en eenmaal door een gestolen kraanwagen), deels afgebroken, deels afgebrand en vooral veelvuldig geschilderd. In de jaren 90 heeft een grondige renovatie van de sporenkappen plaatsgevonden, waardoor de kappen weer voor lange tijd waren hersteld. Jammer genoeg zijn met deze renovatie ook veel historische kleurlagen verdwenen. Gelukkig heeft Stichting Restauratie Atelier Limburg met veel geduld en expertise nog enkele sporen teruggevonden.

Daarnaast was de kleine kap op perron 1 niet meegenomen in de renovatie. Op de kolommen van deze kap kwam een lange geschiedenis aan kleuren naar boven. De gevonden kleuren zijn in een tijdslijn uitgezet. De oudste kleur op de stalen delen boven het middenperron uit 1888 is een bruintint, de oudste kleurlaag op de kap uit 1907 een groentint. Omdat het gehele ensemble in 1907 compleet was en op dat moment in zijn geheel groen werd geschilderd, heeft Ruland Architecten gekozen deze tint terug te brengen.

VoorNa

Onder de elektronenmicroscoop bleek dat de verfschilfers oorspronkelijk een donkerdere tint groen hadden dan visueel was waargenomen. De tinten groen passend bij dit spectrum zijn opgezet in proefvlakken welke samen met NS, Bureau Spoorbouwmeester en de monumenten- en welstandscommissie van de gemeente Den Haag zijn beoordeeld. Naast de kleur groen is ook een bruintint gekozen voor het dakbeschot.

Deze bestond oorspronkelijk uit kaal grenen of grenen afgewerkt met een doorzichtige vernislaag. Omdat het kaal maken van alle houten delen een te grote opgave was en daarnaast onduidelijk was of delen niet al in een andere houtsoort waren vervangen, is gekozen voor een houttint. Ook gebroken glazen delen zijn vervangen. Het gele kathedraalglas is weer in harmonie met kleuren van de kappen.

Met een uitgebreide reportage van ProRail en media aandacht van Omroep West is de voltooiing van het schilderen van het kappencomplex op Den Haag HS gevierd. Met het schilderen van de kappen in het historisch palet van architect D.A.N. Margadant is invulling gegeven aan het Kader Ruimtelijke Kwaliteit.

De monumentale en architectonische waarden van het stationscomplex zijn versterkt. Materialen en kleuren zijn wederom in harmonie. Het hoofdgebouw, de perrongebouwen en de verschillende kappen van het kappencomplex zijn weer één geheel.

VoorNa
LocatieStation Den Haag Hollands Spoor
OpdrachtgeverProRail
Metrageca. 10.000 m2 bvo
Jaar2023-2026
StatusUitgevoerd
ArchitectRuland Architecten, Amsterdam
Kleurhistorisch onderzoekStichting Restauratie Atelier Limburg
Ingenieursbureau4Infra
AannemerHermans SSB
AfbeeldingenShane van Hattum, Duckdev.
Ruland Architecten
© Ruland Architecten